ทำไมคนไทยถึงหมกมุ่นกับวัฒนธรรมญี่ปุ่น? และมันสำคัญไหมกับชีวิตจริงของเรา
คำถามที่อาจเคยขัดใจคุณ
ถ้าคุณดูดูโลกสังคมออนไลน์ของคนไทยตั้งแต่ 5-10 ปีที่ผ่านมา คงสังเกตได้ว่า "เรื่องญี่ปุ่น" เป็นเรื่องที่ทุกคนพูดถึง เสื้อผ้าแบบ UNIQLO นั้นเป็นที่นิยม การเดินทางไป "ญี่ปุ่น" เป็นสิ่งที่หลายคนอยากทำ แม้แต่วิธีจัดห้อง การทำความสะอาด การกินข้าว ก็มีคนเรียนรู้แบบญี่ปุ่น
แต่คำถามที่อยากถามจริงๆ คือ: ทำไมสิ่งเหล่านี้ถึงดึงดูดเราขนาดนี้? เป็นแค่แฟชั่นชั่วคราว หรือมันหมายความว่าอะไรบางอย่างเกี่ยวกับวิธีที่เราอยากใช้ชีวิตลงไป
กระหายสมบูรณ์ แต่หาได้ยากในจริง
ผมเห็นว่าสิ่งที่ญี่ปุ่นแสดงออกมานั้น ที่เรียกว่า "จำเพาะ" (specificity) มากกว่าที่ตะวันตกทั่วไปจะเสนอ ลองดูสิ: ตะวันตกเวียดเสนอ "ทำตัวเป็นตัวเอง" แต่ญี่ปุ่นเสนอ "ทำตัวเป็นตัวเองในลักษณะที่มีระเบียบ มีเจตจำนงในการปรับปรุงตัวเอง มีสัมมาคารวะต่อคนอื่น"
คนไทยเราเป็นวัฒนธรรมที่มี "กลาง" อยู่ในตัว เราอยากช่วยเหลือกันแต่บางครั้งอยากอยู่คนเดียว เราอยากสวยงามแต่อยากดูคุณงามเฉยๆไม่ซ่อนตัว ความเป็นญี่ปุ่นมันสอดคล้องกับความต้องการ "สมดุล" นี้จริงๆ
ผมเชื่อว่าคนไทยอยากหาทางออกจากข่มขี่ความวุ่นวาย กำลังหาวิธีใช้ชีวิตที่มีจุดประสงค์ที่ชัดเจนมากขึ้น พอญี่ปุ่นแสดงวิธีการเหล่านั้นออกมาแล้ว มันเลยดูเหมือนมีคำตอบ
ไม่ใช่เพราะ "ญี่ปุ่น" แต่เพราะคิดเชิงบวก
สำคัญที่สุด ผมไม่คิดว่าคนไทยกำลังปฏิเสธตัวเองหรือหันไปใช้วัฒนธรรมญี่ปุ่นแทนไทย ไม่นะ
คนไทยสดใจ มีศรัทธา และชอบเรียนรู้อะไรใหม่ๆ เมื่อเห็นว่า "วิธีนี้เป็นวิธีที่ดี" เราก็นำมาใช้ เอาสิ่งดีของมันมาประยุกต์กับชีวิตของเราเอง นี่มันไม่ใช่การ "ล้มเลิกตัวเอง" เลย มันเป็นการ "เติบโต"
ความจริง สังคมไทยเราปัจจุบันมีหลายคนกำลังค้นหาตัวตน ค้นหาความหมายของชีวิต และ ค้นหาวิธีเรียบง่ายแต่มีเจตจำนงในการใช้ชีวิต อันนี้สำคัญ
ยกตัวอย่างที่เห็นชัด
ตัวอย่างเช่น "Marie Kondo" ในญี่ปุ่นเคยลัดเลาะเรื่องการจัดเรียงห้องตามปรัชญา "ときめき" (tokimeki - สิ่งที่ทำให้หัวใจเต้น) มันไม่ใช่แค่การทำความสะอาดสิ่งของเลย มันมีความหมายลึกว่า "คนเราควรรอบด้วยแต่เพียงสิ่งที่ทำให้เรามีความสุข"
คิดดูสิ คนไทยในเมืองใหญ่ส่วนใหญ่มีบ้านที่เต็มไปด้วยของขยะ ของที่ไม่ใช้ ซ้ำซากและวุ่นวาย แล้วเรามีเวลาคิดถึงตัวเองหรือครอบครัวแม่ปีวนหรือ
ญี่ปุ่นสอนให้เราเห็นว่า การจัดเรียง การทำความสะอาด มันไม่ใช่เรื่องพื้นๆ แต่เป็นการ "รักษาจิตใจของเรา" การให้สิทธิกับตัวเองว่า "ฉันสมควรได้อยู่ในสภาพแวดล้อมที่สวยงาม" นี่มันอยากกำลังใจ
วัฒนธรรมไหนก็ดี ถ้าเหมาะกับเรา
ผมจะบอกตรงๆว่า ทำไมต้องเป็นญี่ปุ่นเท่านั้นล่ะ เปิดใจกว้างเลย สิ่งดีๆมาจากไหนหลายจากไหน ยาวขึ้นก็ใช้ได้
แต่ประเด็นคือ: เมื่อคนจำนวนมากหันไปสนใจเรื่องเดียวกัน มันสะท้อนความต้องการร่วมกันของสังคม คนไทยเอาสิ่งที่โครงสร้างดี ที่มีระเบียบ ที่มีตั้งใจ มาประยุกต์ใช้ในชีวิต เพราะฉะนั้นสิ่งนั้นจะกลายเป็นแรงอำนาจแห่งการเปลี่ยนแปลงตัวเอง
และนั่นแหละ ที่ทำให้ผมมองเห็นคุณค่าในเรื่องนี้
สิ่งที่ผมเรียนรู้
ในปีที่ผ่านมา ผมได้เห็นคนไทยหลายรายที่เริ่มสนใจเรื่องญี่ปุ่น แล้วค่อยๆนำประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ความสนใจของพวกเขาไม่ได้หยุดแค่ "ติดตาม" แต่เปลี่ยนเป็นการ "ทำให้เกิดขึ้นจริง" อันนี้สวยมากเลย
คนถูกพูดถึงเรื่องไม่มีระเบียบ ไม่มีไหนจะเรียนรู้ ไม่มีอะไรจะหวัง ตอนนี้เห็นเพื่อนหลายคนเริ่มตื่นตัว เริ่มจัดเรียง เริ่มตั้งเป้าหมาย เริ่มคิดเรื่องคุณภาพชีวิต
ทั้งหมดนี้ มันเป็นการเปิดขอบเขตความเป็นไปได้ใหม่ กำลังใจให้กับตัวเองว่า "เราสามารถเปลี่ยนแปลงได้" "เราสามารถนำเอาศิลปะมาประยุกต์ใช้ในชีวิตทุกวันได้"
จบด้วยข้อคิดเชิงบวก
ไม่ว่าคุณจะคิดว่าเรื่องญี่ปุ่นนั้นเป็นแฟชั่นหรือเป็นการเปลี่ยนแปลงจริง ส่วนตัวผมเชื่อว่าสิ่งสำคัญคือ: คุณกำลังสังเกตว่า "มีวิธีใช้ชีวิตที่ดีกว่า และคุณกำลังทำเพื่อเติบโต"
นั่นมันเยี่ยมแล้ว ไม่ว่าจะเรียกมันว่า "ญี่ปุ่น" "มินิมาลิสม์" หรือ "ก้าวสำคัญในชีวิต" ก็ตาม สิ่งที่สำคัญจริงๆ คือ คุณเลือกที่จะปรับปรุงตัวเองและชีวิตของคุณให้ดีขึ้น
และการทำแบบนั้นนั่นแหละ คือการใช้ชีวิตที่แท้จริง
แสดงความคิดเห็น